رئیسجمهوری برزیل طرح آمریکا برای دریافت عوارض از کشتیهای عبوری را محکوم کرد. او میگوید واشنگتن نمیتواند جنگ را شعلهور کند و سپس از تجارت دریایی پول بگیرد.
ما بار دیگر شاهد کشیدهشدن جنگ به قلب تجارت جهانی هستیم.
لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا، رئیسجمهوری برزیل، طرح تازه دونالد ترامپ در تنگه هرمز را «دزدی دریایی» توصیف کرد. ترامپ میخواهد از محموله هر کشتی عبوری، عوارضی معادل ۲۰ درصد دریافت کند.
رئیسجمهوری آمریکا گفته است نیروهای این کشور امنیت تنگه هرمز را تأمین میکنند. به ادعای او، این پول هزینه عملیات نظامی و باز نگهداشتن آبراه را پوشش میدهد.
اما لولا روایت دیگری دارد.
او در یک نشست عمومی در سائوپائولو گفت آمریکا سالها خود را دشمن دزدی دریایی معرفی کرده است. اکنون همان کشور نمیتواند در میانه آبراهی بینالمللی بایستد و از صاحبان کشتیها سهم بخواهد.
از نگاه لولا، واشنگتن خود در شکلگیری بحران نقش داشته است. او تأکید کرد تنگه هرمز پیش از اقدامات آمریکا بسته نبود. پس کاخ سفید نمیتواند آتش را روشن کند و برای خاموشکردن آن صورتحساب بفرستد.
ترامپ همزمان از محاصره مسیرهای منتهی به بنادر و سواحل ایران خبر داده است. این محدودیت کشتیهایی را هدف میگیرد که به ایران رفتوآمد دارند. فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، مأمور اجرای آن شده است.
ترامپ در شبکه «تروث سوشال» آمریکا را نگهبان تنگه هرمز نامید. او مدعی شد دیگر کشورها همچنان اجازه عبور آزاد خواهند داشت. بااینحال، دریافت ۲۰ درصد از ارزش هر محموله میتواند هزینه حملونقل، بیمه و انرژی را بهشدت بالا ببرد.
تنشها در ماه ژوئن اندکی فروکش کرده بود. گفتوگوهای ایران و آمریکا به یک توافق موقت آتشبس انجامید و رفتوآمد نفتکشها و کشتیهای باری دوباره جان گرفت. این آرامش دوام نیاورد. آمریکا هفته گذشته بار دیگر اهدافی راهبردی در ایران را بمباران کرد. یک روز بعد، ترامپ از تسلط کامل بر تنگه هرمز سخن گفت.
این بحران هزاران کیلومتر دورتر نیز سایه انداخته است.
لولا هشدار داد جهش قیمت انرژی میتواند بر سفره مردم برزیل فشار وارد کند. لوبیا، برنج و سوخت گرانتر میشوند. برای میلیونها خانواده برزیلی، بحران هرمز یک جدال دوردست دریایی نیست. اثر آن در پمپبنزین و فروشگاه مواد غذایی دیده خواهد شد.
دولت برزیل برای مهار قیمت سوخت به درآمد مالیات ۱۲ درصدی صادرات نفت خام تکیه کرده است. این مالیات از ماه مارس اجرا میشود. برازیلیا میخواهد درآمد آن را به سپری در برابر موج تازه گرانی تبدیل کند.
ما در برابر صحنهای روشن قرار داریم: تنگه هرمز تنها یک گذرگاه آبی نیست. شریان باریک انرژی جهان است. هر تهدید نظامی در این منطقه، بازارها را میلرزاند و هزینه آن سرانجام از جیب مردم عادی پرداخت میشود.